Protein C aktivliyi

Protein C, laxtalanmanın ən əhəmiyyətli fizioloji inhibitorlarından biridir. Aktiv formada VIIIa və Va laxtalanma faktorlarını parçalayır və təsirsiz hala gətirir (lakin Leiden faktoru V deyil). Protein C antikoagulyant təsir göstərir, dolayı yolla fibrinolizi aktivləşdirir və trombun ölçüsünü məhdudlaşdırır. Protein C -nin antikoagulyant aktivliyini onun kofaktoru - protein S artırır. Protein C qaraciyərdə sintez olunur, K vitamini asılı bir proteindir, buna görə də aktivliyi K vitamininin miqdarından və oral antikoagulyant terapiyadan asılıdır. Anadangəlmə C proteini çatışmazlığı, ağır trombotik pozğunluqlara meyl ilə əlaqələndirilir, məsələn, hamiləliyin ağırlaşması riski (dərin venaların trombozu, preeklampsiya, dölün inkişafının geriliyi və təkrar düşüklər). Anadangəlmə fizioloji antikoaqulyant çatışmazlıq növləri arasında ən çox rast gəlinən protein C çatışmazlığıdır (əhalinin 0,2-0,4% -i).

Analiz nə üçün aparılır ?

• C zülalının konsentrasiyasını və ya aktivliyini diaqnoz etmək;
• Trombofiliya və trombotik komplikasiyaların səbəblərini müəyyən edərkən C protein konsentrasiyasını və ya aktivliyini diaqnoz etmək;
• Xüsusilə gənclərdə müxtəlif lokalizasiyanın arterial və venoz trombozunun mümkün səbəblərini müəyyən etmək;
• Hamiləlik dövründə trombotik ağırlaşmaların səbəblərini müəyyən etmək;
• Yenidoğulmuşlarda trombotik komplikasiyanın inkişafının mümkün səbəblərinin diaqnozu üçün, anadangəlmə C vitamini çatışmazlığının kompleks diaqnozunda;
• Dolayı antikoagulyantların, varfarin müalicəsində protein C diaqnozu üçün;
• Xərçəng, pioinflamatuar xəstəliklər, sepsisdə protein C diaqnozu üçün.

Analiz nə zaman aparılmalıdır?

• Trombozun səbəblərini müəyyən etmək üçün,  hərtərəfli müayinə üçün (antitrombin III, protein S və s.);
• Arterial və venoz trombozun klinik təzahürləri üçün: miokard infarktı, insult, ağciyər emboliyası, aşağı ətrafların damar (dərin vena) trombozu, kiçik çanaq orqanlarının trombozu və s .;
• Protein C çatışmazlığı ilə əlaqəli anadangəlmə tromboz əlamətləri olanda;
• Hamiləlik patologiyaları olanda: preeklampsiya, eklampsiya, yayılmış damardaxili laxtalanma sindromu, intrauterin fetal böyümə geriliyi, spontan abortlar, təkrar düşmələr;
• Varfarinlə, dolayı antikoagulyantlarla müalicə zamanı; dərinin varfarin nekrozunun inkişafı zamanı;
• K vitamini çatışmazlığı ilə qaraciyər patologiyaları olanda;
• Onkoloji, irinli-iltihabi xəstəliklər, sepsis olanda.

Nəticələrin interpretasiyası

Protein C səviyyəsinin artmasının səbəbləri:

• Hamiləlik;
• Estrogen dərmanları qəbul etmək;
• Böyrək xəstəliyi.

Protein C səviyyəsinin azalmasının səbəbləri:

• Anadangəlmə C protein çatışmazlığı;
• K vitamini çatışmazlığı;
• Qaraciyər patologiyası;
• Trombozlar, tromboemboliyalar;
• Yayılmış damardaxili laxtalanma sindromu (DIC);
• Geniş cərrahi əməliyatlar, travmalar;
• Antikoagulyant dərmanlar, xüsusən də varfarin qəbul etmək;
• İrinli-iltihabi xəstəliklər;
• Sepsis;
• Onkoloji xəstəliklər.

Nəticəyə nə təsir edə bilər?

Dolayı təsir göstərən antikoagulyant dərmanlar, varfarin.


Vacib qeydlər

• Protein C səviyyəsinin təyin edilməsi, qanın laxtalanma və laxtalanma sisteminin digər göstəricilərinin kompleks laboratoriya diaqnostikası ilə birlikdə aparılması tövsiyə olunur.
• Proteinin aktivliyinin nəzarəti altında dolayı antikoagulyantlarla müalicə aparmaq məsləhət görülür. Protein C yoxlanılması və təkrar təyin edilməsi dərman kəsildikdən ən azı bir ay sonra aparılmalıdır.

Tövsiyyə olunan digər analizlər :

• Protein S antigeni (sərbəst);
• Antitrombin III;
• Lupus antikoagulyantı;
• Koaquloqramma (kiçik);
• Koaquloqramma (geniş);
• Trombin zamanı;
• PTZ panel ( İNR,protrombin aktivliyi,protrombin zamanı);
• V sinif IgG -ni birləşdirən antikorlar

Hamilə qadınlarda protein C çatışmazlığı bir sıra ağır patoloji proseslərə və ağırlaşmalara səbəb olur. Tromboz və tromboemboliya, aşağı ətrafların dərin damarlarının, kiçik çanaq orqanların, beyin damarlarının zədələnməsi, ağciyər emboliyası şəklində bir komplikasiya ilə inkişaf edə bilər. Cift çatışmazlığı, spontan abortlar və təkrar düşüklər nəticəsində dölün inkişafdan qalması ola bilər. Preeklampsiya, eklampsiya və yayılmış damardaxili laxtalanma (DİC) riski artır.