Farmakogenetik testlər - Müalicə zamanı sizə uyğun olan dərmanları seçin!

Farmakogenetik testlər - Müalicə zamanı sizə uyğun olan dərmanları seçin!

Farmakogenetik testlər - insan genetik quruluşuna əsaslanaraq dərmanlara olan reaksiya və metabolizmanı qiymətləndirmək üçün istifadə olunan analizlərdir.
ƏSAS MƏQSƏDLƏR:
       -  Dərman metabolizmasında İştirak Edən Genetik Polimorfizmlərin Aşkar Edilməsi
       -  Fərdi və effektiv müalicə planının hazırlanması
       -  Arzuolunmaz dərman reaksiyalarının qarşısını almaq
       -  Dərman dozalarını fərdi genetik quruluşa uyğun təyin etmək

GENLƏR VƏ FUNKSİYALAR
CYP450 Ferment Sistemi:
       -  Dərman və ksenobiotik metabolizmasında rol oynayır.
       -  Genetik variasiyalar dərmanların effektivliyini və toksikliyini ciddi şəkildə dəyişə bilir.

Önəmli CYP genləri:
       -  CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 – Varfarin, kodein, klopidoqrel, antidepresantlar, PPI-lər
       -  CYP3A4, CYP3A5 – Takrolimus (xüsusilə orqan transplantasiyası)
       -  VKORC1, SLCO1B1, CYP1A2 – Xüsusilə statin və qan durulaşdırıcılarda

Fenotiplər:
      -  NM: Normal metabolizator
      -  IM: Aralıq metabolizator
      -  PM: Zəif metabolizator
      -  UM: Ultra sürətli metabolizator

ONKOLOGİYADA FARMAKOGENETİKA
Aşşağıdakı markerlər onkoloji terapiyada rol oynayır:
      -  RAS, BRAF, EGFR, HER2, PIK3CA, KIT, PD-1, ROS, ALK, BCR-ABL

 DƏRMAN METABOLİZMASI İLƏ ƏLAQƏLİ GENLƏR
      -  UGT1A1: Irinotekan metabolizması, toksiklik riski
      -  TPMT: Azatioprin, 6-merkaptopurin, 6-tioquanin metabolizması, neytropeniya riski
      -  DPYD: 5-fluorourasil, kapesitabin – nevroloji toksiklik riski

 FARMAKOGENETİK TESTLƏR KİMLƏR ÜÇÜN TÖVSİYƏ OLUNUR?
       -  Arzuolunmaz dərman reaksiyaları tarixcəsi olanlar
       -  Alternativi olmayan dərman istifadəsi zəruri olanlar
       -  Ömür boyu dərman istifadəsi gözlənən pasiyentlər
       -  Dərmanın dar terapevtik pəncərəyə malik olduğu hallar
       -  Bahalı dərman istifadəsi planlananlar

FARMAKOGENETİK TEST PANELİ:
Kompleks Panel:
     -  CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4, CYP3A5, CYP1A2, SLCO1B1, VKORC1

Tək Gen Testləri:
      -  TPMT
      -  DPYD
      -  UGT1A1

Onkoloji Marker Paneli:
     -  RAS, BRAF, EGFR, HER2, KIT, PIK3CA, ALK, ROS1, BCR-ABL, PD-1
Farmakogenetik testlər dərman müalicəsini daha səmərəli, fərdi və təhlüksiz hala gətirir. Genetik quruluşunuz sizin müalicə yolunuzu müəyyən edir.